A CIVILIZACIÓN ROMANA

TEMA XVIII

A CIVILIZACIÓN ROMANA

1.-  A SOCIEDADE ROMANA.

            Na sociedade romana había os seguintes grupos:

a)      CIDADÁNS: Participaban na política. Podían ser propietarios. Tiñan todos os dereitos.

b)      HOMES LIBRES: Non tiñan dereitos políticos.

c)      MULLERES: Non tiñan dereitos políticos.Estaban tuteladas por algún home. Podían ter propiedades e participar nas festas e espectáculos.

d)      ESCRAVOS: Pertencían a outras persoas. Eran vendidos como mercaderías. Non tiñan dereitos, nin eran considerados persoas. Os seus amos podían golpealos e incluso matalos. Podían ser declarados libertos.

2.-  A ECONOMÍA.

            A agricultura era a actividade básica. Había grandes propietarios e pequenos agricultores que traballaban pequenas parcelas. Cultivaban principalmente trigo, vide e Oliveira.

            Había artesanía. Os artesáns traballaban en obradoiros nas cidades e vendían os seus productos en pequenas tendas.

            Traballaban minas e os principais minerais eran ouro, prata, ferro, cobre, estaño, chumbo, mercurio e sal.

            Había un activo comercio entre as distintas partes do imperio. O comercio víase favorecido pola construcción de calzadas, portos e polo uso da mesma moeda en todo imperio.

3.-  AS CIDADES.

            Eran a base do imperio. Roma era a capital do imperio e a cidade máis grande. As demáis cidades do imperio eran máis pequenas pero intentaban imitar as formas de vida e estruturas da capital.

            As cidades tiñan forma rectangular e se distribuían en torno o foro e as dúas rúas pricipais que se cruzaban perpendicularmente no foro.. O foro era unha praza central onde os veciños ían a pasear, charlar e había mercado. Arredor do foro estaban os edificios principais da cidade (curia, basílica, capitolio). Nas cidades había fontes, cloacas, termas, teatros, anfiteatros, etc.

4.-  AS CONSTRUCCIÓNS ROMANAS.

            Os romanos foron excelentes constructores. Utilizaron cemento e hormigón. Nas construccións empregaron o arco, a bóveda e a cúpula. Decoraban as paredes con pinturas e os chans con mosaicos.

            Entre os seus principais edificios destacaron:

a)      CAPITOLIO:  Era o templo principal. Había outros templos.

b)      CURIA: Era o local do goberno da cidade.

c)      BASÏLICA: Era o centro de administración de xustiza e lugar de intercambios comerciais.

d)      TEATRO: Eran para representar comedias ou traxedias.

e)      ANFITEATRO: Eran para combates de gladiadores ou espectáculos con feras.

f)        TERMAS: Eran baños públicos.

g)      CIRCO: Eran para carreiras de cuádrigas.

h)      ACUEDUCTOS: Eran para abastecer de auga as cidades.

5.-  A RELIXIÓN.

            Eran politeistas. Os deuses principais eran Xúpiter, Xuno e Minerva. Construían templos en honor ós deuses, que eran moi parecidos ós templos gregos.

            Nas súas casas os romanos tiñan un pequeño altar onde rendían culto a tres tipos de divindades:

a)      OS LARES: Eran deuses protectores do fogar.

b)      OS PENATES: Eran deuses que aseguraban o abastecemento do fogar.

c)      OS MANES: Eran os  espíritos dos antepasados.

A relixión romana era moi tolerante. Aceptaban os deuses dos paises que ían conquistando. Os sacerdotes dirixían o culto nos templos, eran moi normais os sacrificios de animais.

6.-  O CRISTIANISMO.

            No século I d.C. apareceu a relixión cristiana. Xesucristo naceu en tempos do primeiro emperador romano Augusto.

            O cristianismo non foi aceptado polos romanos e os seus seguidores foron perseguidos. Os romanos non aceptaron o cristianismo por dous motivos principais. O cristianismo dicía que só había un deus e que todos os homes eran iguais. Estas dúas ideas negaban a todos os deuses romanos e o dereito a ter escravos.

            No ano 313 d. C. o emperador Costantino concedeulle a liberdade relixiosa ós cristiáns. No ano 380 o emperador Teodosio declarou o cristianismo como a única relixión do imperio.

HISTORIA DE ROMA

TEMA XVII

ROMA

1.-   O NACEMENTO DE ROMA. A MONARQUÍA.

            Segundo a lenda Roma foi fundada por  dous irmáns xemelgos que de nenos foran criados por unha loba.

            Na realidade Roma apareceu cando, no ano 753 a. C., se uniron sete poboados que vivían en sete outeiros situados sobre o río Tíber.

            Desde o principio Roma era gobernada por un rei elixido polas familias máis ricas da cidade. (os patricios). O rei era aconsellado polo Senado, que era unha asamblea formada polos xefes das familias ricas.

            No século VI a. C. Roma foi conquistada polo pobo etrusco que pasou a nomear os reis de Roma. Os romanos loitaron contra os reis etruscos e no ano 509 a.C. conseguiron vencelos.  Despois  Roma decidíu cambiar de sistema de goberno e estableceron a república.

2.-  A REPÚBLICA.

            Na república romana había tres institucións de goberno:

a)      OS COMICIOS: Eran asambleas dos cidadáns romanos que se reunían para votar as leis e elixir os seus magistrados.

b)      OS MAXISTRADOS: Eran os cargos de goberno, os máis importantes eran os dous cónsules que se encargaban do goberno da cidade e do exército.

c)      O SENADO: Dirixía a política exterior e controlaba ós maxistrados.

3.-  PATRICIOS E PLEBEOS.

            Durante a república Roma tiña dúas categorías de habitantes. Os patricios eran unha minoría formada polas familias máis ricas que se consideran descendentes dos fundadores de Roma. Os plebeos eran o resto da poboación.

            Nun principio na república únicamente os patricios tiñan dereitos políticos. Os plebeos enfontáronse ós patricios (chegando a producirse guerras entre eles) e remataron por conseguir a igualdade cos patricios no século IV a. C.

4.-  AS GUERRAS PÚNICAS.

            Durante a república os romanos foron conquistando a península itálica e estendéndose polo mediterráneo. Nesta expansión enfrontáronse ó pobo de Cartago que estaba situado no norte de África.

            Houbo tres guerras entre cartaxineses e romanos ó longo de máis de cen anos. Finalmente Roma derrotou a Cartago e estendeu o seu poder polas beiras do mediterráneo.

5.-  A CRISE DA REPÚBLICA.

            No século I a. C. Roma entru en crise debido á corrupción política e as loitas internas para facerse co poder.

            Para intentar solucionar a crise formaron un triunvirato formados por tres homes que gobernaban Roma. Os membros do triunvirato remataron coitando entre sí e rematou gañando a guerra o xeneral Xulio César que se impuxo como dictador, pero foi asesinado.

            Morto César formóuse outro triunvirato que tamén rematou cunha loita entre eles. Tras varias guerras impúxose Octavio que asumiu o poder e no ano 27 a. C. proclamouse emperador poñendo fin á república.

6.-  O  IMPERIO.

            Octavio recibíu o titulo de Augusto, que significaba elixido dos deuses. Octavio foi o primeiro emperador de Roma. Octavio acumulaba todos os poderes. Era xefe do senado, xefe do exército, xefe da relixión, dirixía a política interior e exterior, ditaba as leis e decidía os impostos.

            Os emperadores ocupaban o cargo toda a vida e logo elixían ós seus sucesores.

            Co imperio Roma acadou a súa máxima estensión chegando, no século II  d. C., desde as Illas Británicas ata o deserto do Sáhara e dende Hispania ata Mesopotamia.

            Ante a enorme estensión do imperio os romanos o dividiron en provincias dirixidas por un gobernador nomeado polo emperador. En todo o imperio se falaba o latín e había as mismas leis establecidas polo dereito romano.

7.-  A CRISE DO IMPERIO.

            Nos séculos III e IV o imperio entrou en crise. Houbo revoltas interiores de campesiños e militares, as cidades foron saqueadas  e os habitantes escaparon ó campo, desapareceu o comercio e os emperadores perderon o seu poder.

            A situación agravóuse moito coa entrada no imperio  dos pobos bárbaros ou xermanos que provocaron unha situación cada vez máis anarquica.

            No ano 395 d. C. o emperador Teodosio decidíu, a súa morte, dividir o imperio en dous para facilitar a súa defensa. Había o Imperio Romano de Occidente, con capital en Roma, e o Imperio Romano de Oriente, con capital en Constantinopla.

8.-  A FIN DO IMPERIO ROMANO DE OCCIDENTE.

            En occidente os emperadores foron sendo cada vez máis debiles e incapaces de frear ós xermanos. Estes pobos chegados do norte de Europa foron ocupando territorios no interior do imperio e formando os seus propios reinos.

            No ano 476 os xermanos depuxeron o derradeiro emperador romano puxeron fin o imperio de occidente.

            En oriente o imperio romano seguíu existindo durante mil anos máis e pasou a chamarse imperio bizantino.